Home Haber Binali Yıldırım Açıkladı: İsrail ile anlaşma yarın imzalanacak
Binali Yıldırım Açıkladı: İsrail ile anlaşma yarın imzalanacak

Binali Yıldırım Açıkladı: İsrail ile anlaşma yarın imzalanacak

0
0

Başbakan Binali Yıldırım, Türkiye-İsrail ilişkilerinin normalleşmesi için varılan anlaşmanın detaylarına ilişkin Çankaya Köşkü’nde düzenlediği basın toplantısında açıklama yaptı.

Binali Yıldırım’la eş zamanlı olarak İsrail Başbakanı Binyamin Netenyahu da ülkesinin kamuoyuna anlaşmanın detaylarını açıkladı.

Binali Yıldırım’ın açıklamalarından satır başları şöyle:

İlişkilerin normale döndürülmesiyle ilgili süreç başlamış oldu. Bu mutabakat metni yarın Dışişleri Müsteşarımız Türkiye tarafından ve İsrail tarafından da muhatabı ile imzalanacak. Bu imzadan sonra onay süreçleri var, İsrail’de onay kabinede, bizde ise Meclis’te tamamlanmış olacak. Akabinde de en kısa zamanda karşılıklı büyükelçilikler faal hale getirilecek.

Buraya nasıl geldik, nereden geldik, kısaca bilgiyi verelim. Hatırlatma yapmakta fayda var. 31 Mayıs 2010’da Mavi Marmara gemisine yapılan baskın sonucu diplomatik ilişkilerimizi askıya almış idik. Bilahare 2013 Mart ayında İsrail Başbakanı Netanyahu Cumhurbaşkanımızı arayarak bu olaydan dolayı özür dilemişti. Böylece bu anlaşmaya giden yolda ilk adımı atmış idik ancak Türkiye’nin şartları sadece özürle sınırlı değil, iki şartı daha vardı. Bir tanesi özellikle Filistin’e, Gazze’ye uygulanan ambargoların hafifletilmesi ve buraya insani yardımların, yatırımların önünün açılması, diğer konu da bu baskında hayatını kaybeden vatandaşlarımızın tazminatının ödenmesi.

“Cuma günü ilk gemimiz Gazze’ye insani yardım götürecek”

Bu iki husus da mutabakat metninde karar altına alınmıştır. Tazminat ödenecektir, 20 milyon dolar tutarındadır. Anlaşmanın, daha doğrusu mutabakatın bu kadar uzun sürmesinin asıl maddesi ise Filistin’de, Gazze’de yaşayan Filistinlilerin günlük yaşamında karşı karşıya kaldıkları zorluklardır, izolasyondur ve dış dünyadan gerekli yardımları, desteği İsrail’in engellemesinden dolayı elde edememelidir. Uzun uzun görüşmeler yapıldı ve nihayet burada bir karara varılmış durumda. Bu amaca yönelik olarak önümüzdeki cuma günü ilk gemimiz Haştot Limanı’na 10 bin tonu aşkın insani yardım götürecektir.

Gazze bölgesi başta elektrik, su başta çalışmalara başlanacak. Ayrıca Gazze’de kaba inşaatı tamamlanan 200 yataklı hastanenin iç donanımlarının yapılarak hizmete alınması, bu mutabakatta anlaşılan diğer bir husus. Ayrıca TOKİ’nin Gazze’de konut projesi var, bunun da önünü açmış oluyoruz.

Cenin Bölgesi’ndeki sanayi bölgesinin yapımına hız verilmesi de bu mutabakat çerçevesinde mümkün hale geliyor. Ülkemize, Filistinli kardeşlerimize hayırlı olmasını diliyoruz. Özellikle Gazze’de kardeşlerimiz çok çile çektiler. Böylece onlara bir nefes alma imkanını da bu mutabakatla sağlamış oluyoruz. Bugüne kadar olduğu gibi Türkiye, Filistin’in haklı davasını sonuna kadar arkasında olacak ve her platformda Filistinlilerin devlet olma hakkı da dahil savunmaya devam edecek.

Dolayısıyla bu mutabakatla birlikte İsrail’le ilişkiler normalleşmiş oluyor. Mavi Marmara’yla Gazze başta olmak üzere topyekun ambargo Türkiye’nin öncülüğünde büyük ölçüde kalkmış oluyor, Mavi Marmara’da hayatını kaybeden vatandaşlarımıza tazminat ödenmesi şartı getiriliyor.

En önemlisi de İsrail’in Türkiye’den özür dilemesi sağlanmış oluyor. Hayırlı olsun.

Bu görüşmelerde Dışişleri Bakanımıza da teşekkür ediyorum. Bunun yanında bu anlaşmanın bugünlere gelmesinde en büyük iradeyi ortaya koyan ve kararlılığımızdan asla geri adım atmayan Sayın Cumhurbaşkanımıza şükranlarımızı sunuyoruz.

Soru&cevap

İnsani yardımı hangi kurum yollayacak, Meclis süreci ne zaman başlayacak?

Yardım AFAD koordinasyonunda olacak. Özel, kamu birçok kurum var. Meclis süreci, anlaşma yarın imzalanacak, Bakanlar Kurulu Meclis’e havale edecek ve hemen gerçekleşecek.

Bir önceliklendirme ya da yol haritası var mı?

Normalleşme her alanı kapsıyor ama öncelikli olarak ekonomik ilişkiler ve bölgesel işbirlikleri önde gidiyor.

Elçilerin atanmasına ilişkin takvimsel süreç var mı?

En kısa süre. En kısa süre demek, iki tarafın da onaylamasıyla takvim başlar ve süre haftalar anlamına gelir.

İsim?

Dur bakalım, isim. Dışişleri Bakanı atar. Sen mi talipsin, seni de düşünelim.

Sizce ilişkiler gerçekten normale dönecek mi? Son 10 yıl içinde olduğu gibi, işbirliği gerçekten sağlanacak mı? Siz Hamas’ı Gazze’de öldürülen İsrailli askerlerin teslimi için zorlayacak mısınız?

Anladığım kadarıyla sen bu mutabakattan tam emin değilsin. Bu mutabakat çalışmaz demek istiyorsun. Yıllar aldı bu noktaya gelmek için. Bu önemli bir adımdır. Bundan sonrası gelişmelere göre değerlendirilecek husustur. O bakımdan İsrail hükümetine de, Türk hükümetine de görevler düşmektedir. Hem Türk halkının, hem İsrail halkının yararınadır. Diğer konular karşılıklı görüşmelerle bir noktaya getirilebilir. Şimdi bütün bu detaylara girersek Filistin tarafının da talepleri var, hep birlikte konuşmak lazım. Münferit olayları değerlendirmek çok sağlıklı olmaz.

Türkiye’de Hamas ofisi var mı, anlaşmada yok deniyor ama.

Arkadaşlar, tabii ki Türkiye’de Filistin’in ilişkilerinin takip edilmesi gerekli diplomatik mekanizmalar eskiden olduğu gibi olmaya devam edecek.

Bu süreçte hayatını kaybeden ailelerle konuşuldu mu? 20 milyon dolar nasıl ulaştırılacak?

Tazminatı anlaşma yürürlüğe girdikten sonra İsrail tarafı toptan yatıracak ve hak sahiplerine ulaştırılması Türkiye Cumhuriyeti’nin teminatı altında olacak. Uluslararası ikili anlaşmadır, diğer anlaşmaların üzerinde bir statüsü vardır. Şehit olan vatandaşlarımızın yakınlarıyla da görüşmeler çok öncesinden yapılmıştır. Gerekirse tekrar yapılacaktır.

İsrail’dan sonra Ruslarla da normalleşme olur mu?

Niye olmasın. Türk milleti de, Rus milleti de bu krizin artık ortadan kalkmasını istiyor. Bunun çok anlamlı olmadığını düşünüyor. Bize düşen de bir an önce milletimizin, vatandaşlarımızın bu beklentilerini karşılamak olmalıdır. Bu yönde de güzel gelişmeler var. Yakın zamanda ortaya çıkacaktır.

6 yıl öncesinde meydana gelen davalar vardı. O davaların düşmesi söz konusu olacak mı? Elektrik ve su konusunda Türkiye ve Almanya’nın ortak çalışması olacağı söyleniyor.

Elektrik su konusu acil konu, her türlü çalışma yapılacak. Katılmak isteyenler varsa tabii ki memnuniyetle kabul edeceğiz. Anlaşmalar vefat edenlerin yakınlarıyla ilgili gerekli açıklamayı yaptım. Böyle değerlendirmekte fayda var.

Gazze’ye ambargonun hafifletilmesi, Türkiye’nin Gazze’ye ambargoyu kısmen de olsa tanıyor eleştirileri var. Alman bakanın İncirlik’e ziyareti söz konusuydu.

Türkiye izin verecek, Alman Savunma Bakanı İncirlik’i rahatlıkla ziyaret edebilir. İkinci konu, ben bu görüşe katılmıyorum. Orada fiili bir durum var, oradaki insanların dünyayla ilişkisi yok. Biz insani bir görev yapıyoruz. Bu insanları dünyaya açmak, en temel ihtiyaçlarının karşılanmasını sağlamaktır.

Gazze’nin yeniden inşası için götürülecek malzemeler, insani yardımdan farklı bir yöntemle bir götürülecek mi?

Sizler ne çok detaylar biliyorsunuz, maşallah. Her şey Türkiye’nin denetiminde, insani yardımın ve tahrip olmuş altyapının yeniden yapılmasıdır.

İsrail hükümetiyle işbirliğiyle yapılacak.

Sayın Başbakan, doğalgaz anlaşması da var mı? Netanyahu’nun bir açıklaması var. “Bu denizden abluka devam edecek.”

Biz ilişkilerin normale döndürülmesini konuşuyoruz. Normalleşme başlasın, ondan sonra hangi konuda ne kadar işbirliği yapacağımız iki ülkenin gayretleriyle doğru orantılı. Söylenen ne olursa olsun, sonuç Filistin’de, Gazze’deki kardeşlerimize erişimin sağlanmasıdır.

Herhangi bir sınırlama var mı insani yardım olarak?

10 bin ton az bir miktar mı? İlk seferde 10 bin ton gidiyor. Mavi Marmara’nın kat kat fazlası.

İsrail’den yansıyan bir haber vardı. Hamas’ın İsrail’e saldırmayacağı yönünde taahhüt verdiği yönünde. İsrail’den de böyle bir husus istendi mi?

Biz ateşkes anlaşması filan imzalamıyoruz. Türkiye’yle İsrail arasında ilişkilerin normale döndürülmesi konusunda mutabakata vardık. Savaşı durduran, savaşı tetikleyen hiçbir husus yok.

Gemilerin nereden gideceğini açıklamadınız. Tören olacak mı, katılım olacak mı?

Mersin’den kalkacak. Katılması gereken arkadaşlar katılacak.

Roma’da yapılan görüşmede anlaşmaya varıldı

Mutabakata varılan son görüşme Roma’da yapıldı. Türkiye’yi Dışişleri Bakanlığı Müsteşarı Feridun Sinirlioğlu, İsrail’i ise Netanyahu’nun özel temsilcisi Ciechanover temsil etti. Ciechanover ve Sinirlioğlu son olarak 8 Nisan’da Londra’da görüşmüştü. Görüşmenin ardından Türk Dışişleri’nden, “Heyetler, mutabakat metninin nihai hâle getirilmesi ve farklılıkların giderilmesi yönünde ilerleme sağlamışlar ve anlaşmanın çok yakında gerçekleştirilecek bir sonraki toplantıda sonuçlandırılması hususunda uzlaşıya varmışlardır” açıklaması gelmişti. Dün İsrailli yetkilinin yaptığı açıklamada, iki ülke arasında anlaşmanın sağlandığı belirtilmişti. Buna göre İsrail; Mavi Marmara saldırısında hayatını kaybedenlerin ailelerine tazminat ödemeyi ve Türkiye’nin Gazze’deki insani duruma müdahalesini kabul etti. Türkiye, Gazze’ye insani yardım dahil sivil amaçlı malzemelerin girişini sağlayacak ve altyapı yatırımlarını gerçekleştirecek.

Powered by themekiller.com